Ile razy byłeś w Zakopanem? Z czym kojarzy Ci się to miasto? Ze Sławomirem i jego piosenką? Z Krupówkami, Morskim Okiem? Chińskimi straganami, czy może modną ostatnio Snowlandią?
Uwierz, że Zakopane to jednak coś więcej. To historia, tradycja i przede wszystkim aktywna, serdeczna społeczność, która kocha swoje miasto. :)
Nie sądziłam, że Zakopane jeszcze kiedyś tak mnie zaskoczy. Byłam tam tyle razy, że nie miałam nawet większej ochoty wybierać się kolejny raz, skoro mogłam wybrać miejsce, którego wcześniej nie znałam.
Tak. Sądziłam, że dobrze znam Zakopane i nie jest już w stanie niczym zaskoczyć mnie to miasto. Jakże się pomyliłam. Okazało się, że Zakopane, to jednak coś więcej niż Krupówki i Giewont. Zakopane to coś więcej niż Gubałówka, narty, Wielka Krokiew, oscypki i kwaśnica.
I Zakopane, które poznałam w ciągu tych 4 dni – oceniam na 6 z plusem. Dopiero teraz zobaczyłam w nim magię, którą wcześniej ignorowałam… o której wcześniej nie miałam pojęcia.
Niekomercyjne Zakopane oczami mieszkańców
Skoro już wymieniłam wszystkie najpopularniejsze punkty na mapie, które kojarzą nam się z Zakopanem, pora na pokazanie Wam, jak swoje miasto widzą jego mieszkańcy.
Ze względu na to, że w ramach Eko Challeneger, o którym szerzej już Wam pisałam, miałam okazję poznać aktywistów z Zakopanego, zobaczyłam, że dla nich Zakopane to coś więcej, niż sądzą turyści. To miejsca mniej oblegane, ale lepiej pokazujące kulturę, historię, a nawet zwykłe zamiłowania mieszkańców. To lokalne inicjatywy, które mają wsparcie swojego miasta.
Zakopane to przede wszystkim ludzie
Po prostu nie mogłabym o tym nie wspomnieć. Nigdy nie zdawałam sobie sprawy, jaka wspaniała społeczność istnieje w mieście Zakopanem. Dopiero kiedy poznałam panią Agatę, Prezes Tatrzańskiej Izby Gospodarczej oraz kilka innych osób działających na rzecz miasta, zrozumiałam, że potencjał, jaki drzemie w tych jednostkach – jest ogromny, a połączenie ich wszystkich razem daje ogromną siłę miastu.
Dzisiaj myśląc Zakopane, mam przed oczami wszystkich tych ludzi, którzy działają na rzecz swojego miasta i chcą uczynić je jeszcze piękniejszym, a także walczą o ochronę przyrody i zasobów naturalnych.
Skitourowe Zakopane
Kiedy myślisz sporty zimowe w Zakopanem, co przychodzi Ci do głowy? Skoki narciarskie, narciarstwo, snowboard? A wiesz, że bardzo ciekawą inicjatywą w Zakopanem jest skitouring?
Skitouring to nic innego jak po prostu górskie wycieczki na nartach. Zamiast wchodzić pod górę na własnych nogach bądź wjeżdżać kolejką, teraz można to zrobić na specjalnie do tego przeznaczonych nartach.
Na stronie SkitouroweZakopane znajdziemy taką informację:
Kilka lat temu ówczesny Dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego Paweł Skawiński zarządził, że wszystkie szlaki dostępne dla turystów w lecie zostaną również otwarte dla turystów skitourowych. Dzięki temu Polskie Tatry wraz ze szlakami o łącznej długości 275km pojawiły się na skitourowej mapie świata! Co prawda, nie wszystkie nadają się do uprawiania skitouringu, jednak po naszych wstępnych obliczeniach okazało się, że skitourowcy mogą się cieszyć dwustoma kilometrami tras w ramach 50 wycieczek skitourowych.
Choć szlaki zostały udostępnione, to przez ostatnie lata mimo popularyzacji skitouringu ilość narciarzy tourowych przemierzających inne trasy niż Kasprowy Wierch wzrosła nieznacznie. Okazało się, że problemem jest brak dostępnych informacji o trasach. Początkujący skitourowcy nie byli w stanie określić, jak prowadzą szlaki szczególnie po opadach świeżego śniegu, kiedy nie było śladów za którymi mogli podążać. W efekcie wybierali Kasprowy Wierch niejednokrotnie łamiąc obowiązujące przepisy TPN’u, udając się poza trasę i nie zważając na zagrożenia lawinowe.
Dlatego aktywiści z Zakopanego, stworzyli swoją stronę internetową, na której znajdziecie wszystkie dostępne trasy/wycieczki, które zostały specjalnie dla Was sprawdzone. Podzielone zostały także na poziomy trudności, dzięki czemu każdy może dobrać trasę odpowiednią dla siebie.
W ten sposób stworzyła się wspaniała skitourowa społeczność wokół Zakopanego, a zarazem ten sport staje się coraz bardziej popularny w Polsce. :)
Zakopane to Muzeum Tatrzańskie
Muzeum Tatrzańskie powstało w 1888 roku, po to by zachować całe dziedzictwo Podhala i móc pokazać turystom całą historię, a mieszkańcom przypominać skąd wywodzi się kultura podhalańska.
To było dla mnie ciekawe odkrycie. Muzeum Tatrzańskie ma kilka fili, my zwiedziliśmy Willę Koliba oraz Willę Oksza.
W willi Koliba znajduje się Muzeum Stylu Zakopiańskiego, które jest jedynym w Polsce miejscem, gdzie można poznać historię i dokonania pierwszej teoretycznie opracowanej i praktycznie realizowanej koncepcji polskiego stylu narodowego, opartego na budownictwie i zdobnictwie górali podhalańskich.
To tam, dzięki przewodnikowi, dowiedzieliśmy się, jak konstruowane były góralskie chałupy (z oknami zawsze na południe), które izby były dla gości, a które zawsze dla właścicieli budynku. Czego nie mogło zabraknąć w góralskiej chałupie i jakie to ma przełożenie na dzisiejsze góralskie domy.
Poznanie podhalańskiej historii i kultury pozwoliło mi szerzej spojrzeć na dzisiejszych górali.
W wilii Oksza natomiast mamy Galerię Sztuki XX wieku, w której znajdziemy malarstwo, rzeźby, fotografie, grafiki oraz rysunki różnych lokalnych artystów. Moją uwagę przede wszystkim zwróciły fotografie w oknach oraz portrety psychologiczne autorstwa Stanisława Ignacego Witkiewicza. Na każdym z nich były zapiski, które mówiły między innymi o tym, po zażyciu jakich narkotyków zostały namalowane oraz ile w trakcie pracy zostało wypalonych papierosów.
Oj, możecie sobie wyobrazić, że niektóre z tych dzieł dawały do myślenia. :)
Zakopane to Spółka PKL
Kojarzycie na pewno Koleję Linową na Kasprowy Wierch, prawda? Ale często zapominamy, że taką podróż możemy odbyć dzięki Polskim Kolejom Linowym. To duży ukłon w stronę turystów takich jak ja, czyli osób, które własnymi siłami raczej szczytu na ten moment nie zdobędą. :)
Ale nie tylko ze względu na tę kolejkę wspominam o Spółce PKL. Mają oni niesamowity sklep na Kasprowym Wierchu z pamiątkami, które są zdecydowanie ciekawsze niż te wszystkie chińskie produkty na Krupówkach. Znajdziecie tam koszulki, czapki, kubki, bluzy, skarpetki – wszystkie ubrania wykonane z bardzo dobrych jakościowo materiałów, a do tego z pomysłem, pazurem, a nawet humorem. :)
Ja stałam się szczęśliwą posiadaczką koszulki Kozica Górska oraz przeciepłych skarpetek z napisem Śmigiem.
Jeżeli więc planujecie zakupy pamiątkowe – to tylko na szczycie Kasprowego. :)
Zakopane to Cmentarz Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku
To była jedna z moich ulubionych wycieczek i myślę, że tak się stało za sprawą naszego przewodnika pana Jędrka, który potrafił w bardzo interesujący, a zarazem humorystyczny sposób, przedstawić wszystkie znane osoby, które spoczywają na starym cmentarzu w Zakopanem. Między bardzo oryginalnymi, niepowtarzalnymi, samodzielnie wykonanymi nagrobkami (nie znajdziecie tam dziś modnego marmuru) pojawiają się często mrożące krew w żyłach historie osób, które zasłużyły się miastu.
Znajdziemy tam pisarzy, artystów, ale także górskich ratowników. Ze względu na ograniczony czas poznaliśmy historię tylko części z nich, ale każda była wyjątkowa.
Na cmentarzu spoczywają między innymi: Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Stanisław Ignacy Witkiewicz, Kornel Makuszyński, czy ks. Józef Stolarczyk. Zdecydowanie Cmentarz warto zwiedzać z przewodnikiem.
Zakopane to muzyka
Mieliśmy okazję posłuchać na żywo występu pana Krzysztofa z zespołu Trebunie Tutki, który zarazem opowiadał nam o historii góralskiej muzyki, a także dowiedzieliśmy się o Zakopiańskiej Akademii Śpiewu, prowadzonej przez Paulinę Martini, w której dzieci ucząc się śpiewu, biorą udział także w zajęciach szermierki i stepowania, które są istotnie ważne w całym procesie nauki śpiewu.
Mieliśmy także ogromną przyjemność posłuchać 3 uczniów pani Pauliny na żywo, przy jej akompaniamencie. Oczywiście skończyło się to w moim przypadku łzami wzruszenia.:)
Spodobało mi się, że Zakopane w swoim regionie przykłada tak dużą wagę do muzyki, a dzieci po szkole, zamiast grać na komputerze, chętnie biorą udział w zajęciach, które w jakiś sposób uczą ich regionalnych tradycji i pozwalają doceniać podhalańską kulturę, z której się wywodzą.
Zakopane to Festiwal Filmów Górskich
Kolejną z interesujących lokalnych inicjatyw Zakopanego jest Spotkanie z Filmem Górskim. Na stronie internetowej możecie podejrzeć cały repertuar i jeżeli mieszkacie gdzieś niedaleko albo będziecie w Zakopanem, sprawdźcie, być może uda Wam się wziąć udział w którejś z projekcji i poznać nieco góralskiego świata z jeszcze innej perspektywy.
I to by było na tyle. Zakopane to jeszcze jedna ciekawa inicjatywa, którą stworzyła Benita Kopacka z Zakopanego, a którą jest Trening Naturalny. Jednak temu zagadnieniu poświęciłam osobny wpis, który znajdziecie tutaj.
